Bản thiết kế tương đồng giữa Trí tuệ sinh học và Trí tuệ nhân tạo
Tác giả đề xuất Thuyết tư duy nhận dạng mẫu hình. Lý thuyết này mô tả thuật toán cơ bản của Tân vỏ não (là vùng não bộ chịu trách nhiệm nhận thức, ghi nhớ và tư duy phản biện). Theo đó, Tân vỏ não hoạt động như một hệ thống nhận dạng mẫu theo phân cấp (hierarchical pattern recognition system). Đây gần như là bản thiết kế của kĩ thuật Deep Learning. Sự mô tả hoạt động của Tân vỏ não, kèm theo dẫn chứng từ các nghiên cứu thật sự rất thú vị. Đó là một kiến thức tuyệt vời!
Giải mã sự mất lý trí khi yêu
Một nội dung rất hay mà tôi biết đến khi đọc cuốn sách này là về quá trình tư duy cảm xúc. Quá trình này được thực hiện bởi sự tham gia xử lý của tế bào trục chính (Spindle neurons or Von Economo Neurons), nhưng vấn đề là tế bào này lại không xử lý các vấn đề lý trí. Giờ chúng ta hiểu tại sao khi yêu lại thường mất kiểm soát về mặt lý trí như vậy 😄.
Điểm kì dị (Singularity)
Tác giả đã đưa ra nhiều nghiên cứu và số liệu cho thấy sự tăng tốc phi thường của công nghệ và dự báo về Điểm kì dị trong bối cảnh lịch sử công nghệ của nhân loại sắp đến.
Singularity là một vị trí trong vũ trụ nơi các định luật vật lý thông thường của chúng ta hoàn toàn không còn hiệu lực, ví dụ bên trong Lỗ đen (Black hole).
Singularity trong bối cảnh công nghệ (được vay mượn từ Vật lý) là thời điểm mà AI vượt qua trí tuệ con người và bắt đầu tự cải tiến chính nó, dẫn đến sự bùng nổ trí tuệ.
Tiến hóa sinh học vẫn đang tiếp tục, nhưng tiến hóa công nghệ lại đang nhanh hơn gấp hàng triệu lần. Chúng ta sẽ dần dần hợp nhất với các công nghệ thông minh mà mình tạo ra để giúp trí tuệ sinh học của chúng ta vượt qua được những hạn chế sinh học.
Bộ não phi sinh học
Tôi bị chìm vào suy nghĩ về một bộ não phi sinh học sẽ hỗ trợ bộ não sinh học mà tác giả đề cập. Tác giả không viết chi tiết, nên tôi không hiểu được cơ chế hoạt động cụ thể và cách ứng dụng chi tiết về não phi sinh học như thế nào? (cần phải tìm hiểu thêm). Nhưng tôi có vài ý nghĩ:
Nhiều ý tưởng, kiến thức, suy nghĩ, kỉ niệm vv, trong não của chúng ta dần dần bị quên đi vì não sinh học bị hạn chế về mặt lượng (giới hạn kích thước, cách thức hoạt động, vv). Nếu chúng ta lưu trữ lại các tri thức đó của mình dưới dạng dữ liệu số, sau đó não phi sinh học sẽ học lại và bổ trợ lại cho não sinh học của chúng ta, hẳn là chúng ta sẽ cảm thấy tuyệt vời. Những kỉ niệm của tuổi thơ sẽ không bị mờ nhạt, những kiến thức sẽ không còn mất nhiều thời gian để nhớ lại.
Ví dụ, một người thầy giáo với kiến thức giỏi và đạo đức tốt đẹp có thể tạo ra một bộ não phi sinh học tốt, sau đó bộ não phi sinh học này được cài vào bộ não sinh học của học sinh. Như vậy quá trình học tập của học trò sẽ rất nhanh và hiệu quả, đồng thời chúng ta có thể kiểm soát được nội dung chúng ta tích hợp vào não sinh học của học sinh. Tất nhiên, việc tích hợp như thế nào (cách thức và hàm lượng) sẽ là vấn đề quy trình về sau. Người thầy sẽ có nhiều thời gian tập trung vào việc sáng tạo tri thức và nghiên cứu phương pháp tích hợp để nâng cấp (upgrade) cho các phiên bản não phi sinh học, thậm chí có thể cá nhân hóa cho phù hợp với não sinh học của từng học sinh. Rõ ràng đây là phương thức học tập mới.
Chính tôi cũng mong muốn lưu lại tất cả những gì mình đã học được, những gì tốt đẹp mình đã trải qua, sau này bộ não phi sinh học của tôi sẽ được tích hợp vào não cho con tôi chẳng hạn, con tôi sẽ tiếp thu được trí tuệ của cả cuộc đời học tập của tôi. Việc cần làm ngay từ bây giờ là phải lưu lại các dữ liệu quan trọng.
Về số mệnh của chúng ta
Ở phần cuối của cuốn sách, tuy tác giả không viết nhiều, nhưng nếu tôi hiểu được thì suy nghĩ của tác giả về tương lai xa của nhân loại là như sau. Chúng ta luôn lo lắng về quy luật của vũ trụ, rằng sẽ diễn ra một vụ nổ lớn nữa (như vụ BIG BANG đầu tiên đã tạo ra vũ trụ ngày nay), hoặc sự lạnh và chết đi của các hành tinh. Như vậy, sự sống sinh học mà chúng ta tôn vinh cũng sẽ kết thúc.
Theo tác giả, chúng ta có thể không giữ được sự sống sinh học, nhưng chúng ta có thể lan truyền Trí tuệ của bộ não sinh học sang thế giới phi sinh học. Trí tuệ, đó là di sản của loài người dành cho vũ trụ. Có lẽ vì thế mà ông viết những dòng cuối trong cuốn sách như sau: "Việc đánh thức vũ trụ, sau đó quyết định số phận của nó một cách thông minh bằng cách truyền cho nó trí tuệ con người ở các dạng thức phi sinh học chính là số mệnh của chúng ta."
Đó là một suy nghĩ kì lạ và đột phá. Tại sao không? Tôi lại miên man một suy nghĩ: Ai mà biết được, một ngày nào đó các thực thể phi sinh học xúc động, nhớ tổ tiên "con người" của mình và tái tạo lại chúng ta thì sao.
